Leibhéil an chúrsa

Tá an leibhéal seo dírithe ar dhaoine nach bhfuil eolas ar bith acu ar an nGaeilge nó nach bhfuil acu ach cúpla focal nó frása. Níl an rang seo oiriúnach dóibh siúd a d’fhreastail ar bhunrang eile le déanaí nó a rinne staidéar ar an nGaeilge sa mheánscoil. Tá an bhéim ar fhorbairt scileanna labhartha agus éisteachta agus déantar an ghramadach a mhúineadh i gcomhthéacs den chuid is mó. Faoi dheireadh an chúrsa, beidh rannpháirtithe tar éis foghlaim an chaoi le páirt a ghlacadh i gcomhráite bunúsacha laethúla, labhairt fúthu féin agus a gcúlra, an obair atá ar bun acu, etc.

Tá an leibhéal seo oiriúnach do dhaoine a d’fhreastail ar rang ag an mbunleibhéal cheana féin nó atá ábalta cumarsáid bhunúsach a dhéanamh sa Ghaeilge (beannú do dhaoine agus iad féin a chur in aithne, mar shampla). Ag tús an chúrsa, déantar athchleachtadh ar nithe a mhúintear sa bhunrang ach bogtar ar aghaidh ina dhiaidh sin chuig topaicí nua nach bpléitear leo ag an leibhéal níos isle. Bíonn an bhéim sa chúrsa seo chomh maith ar fhorbairt scileanna labhartha agus éisteachta agus, arís, déantar an ghramadach a mhúineadh i gcomhthéacs de ghnáth.

Tá an leibhéal seo dírithe ar dhaoine a rinne staidéar ar an nGaeilge ar scoil, b’fhéidir roinnt mhaith blianta ó shin, a thuigeann go leor den teanga ach nach raibh mórán deiseanna acu ar í a úsáid le blianta beaga anuas. Múintear nithe bunúsacha ag tús an chúrsa ach leanann an rang ar aghaidh níos tapa ansin ná mar a dhéanfadh rang ag leibhéal níos ísle. Bíonn an bhéim ar fhorbairt scileanna labhartha agus éisteachta ach bíonn deiseanna ag na foghlaimeoirí an teanga a scríobh agus a léamh ó am go chéile freisin. Múintear an ghramadach i gcomhthéacs, de réir mar a bhíonn sí ag teastáil.

Feiliúnach do dhaoine atá breá ábalta comhrá a dhéanamh trí Ghaeilge agus a úsáideann í ó am go chéile – go sóisialta, mar shampla. Bíonn seans ag na rannpháirithe cur lena stór focal agus lena n-eolas ar ghramadach na teanga. Déantar plé ar thopaicí níos casta ná na cinn a bhíonn i gceist i Meánrang 1 agus bíonn níos mó béime ar an léitheoireacht ná mar a bhíonn sa leibhéal níos ísle sin.

Dírithe ar dhaoine a bhfuil Gaeilge réasúnta líofa acu ach nach bhfuil an oiread sin taithí acu ar a bheith ag labhairt faoi thopaicí dúshlánacha (cúrsaí reatha agus cúrsaí teicneolaíochta, cuir i gcás). Bíonn seans ag na rannpháirtithe saibhriú a dhéanamh ar a gcuid Gaeilge, leibhéal níos airde cruinnis a bhaint amach agus roinnt mhaith léitheoireachta agus éisteachta a dhéanamh.

Tá Ardrang 2 oiriúnach dóibh siúd a bhfuil líofacht mhaith acu sa Ghaeilge agus ar mian leo deis a fháil ar dhíriú ar réimse leathan topaicí, agus a bheith ag scríobh agus ag léamh na teanga ar bhonn rialta. Tá béim sa leibhéal seo chomh maith, mar atá in Ardrang 1, ar shaibhriú na Gaeilge agus ar chruinneas na gramadaí.

Dírithe orthu siúd a bhfuil Gaeilge labhartha an-mhaith acu ach nach bhfuil ró-eolach ar ghramadach na teanga. Dírítear ar bhunchoincheapa de chuid na gramadaí agus ar fhorbairt scileanna léitheoireachta agus scríbhneoireachta na rannpháirtithe. Baintear úsáid as ábhar dílis (e.g. ailt as irisí agus nuachtáin) agus bíonn réimse leathan gníomhaíochtaí i gceist. An-oiriúnach dóibh siúd atá ag obair trí mheán na Gaeilge, e.g. státseirbhísigh agus múinteoirí.

Dírítear ar ghnéithe níos casta den ghramadach sa rang seo ná mar a dhéantar i gCruinneas 1 agus bíonn ceachtanna níos dúshlánaí i gceist sa seomra ranga. Tugtar aghaidh ar na fadhbanna a thagann chun cinn go rialta san aistriúchán agus i scríobh na teanga ag leibhéal an-ard. Bainfidh aistritheoirí, iriseoirí agus cainteoirí dúchais, i measc daoine eile, tairbhe as na ranganna seo.

Tá an Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil (Leibhéal 3) oiriúnach do dhaoine a rinne staidéar ar an nGaeilge cheana féin agus atá ábalta cumarsáid an-bhunúsach a dhéanamh sa teanga (beannú do dhaoine agus iad féin a chur in aithne, mar shampla).

Tá an cúrsa dírithe ar fhostaithe de chuid na hearnála poiblí a bhíonn ag plé leis an bpobal ar bhonn rialta agus ar gá dóibh bheith in ann seirbhís trí Ghaeilge a chur ar fáil uaireanta. Tá sé mar aidhm ag an gcúrsa an mhuinín agus na scileanna teanga a thabhairt do na rannpháirtithe a chuirfidh ar a gcumas cumarsáid bhunúsach a dhéanamh trí Ghaeilge leis an bpobal i gcomhthéacs na hoibre agus an teanga a úsáid go sóisialta chomh maith.

Tá an bhéim sa chúrsa ar labhairt na teanga agus ar scileanna éisteachta a fhorbairt, ach bíonn roinnt deiseanna ag na mic léinn an teanga a léamh agus a scríobh freisin.

Tá an Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil (Leibhéal 4) dírithe ar dhaoine a rinne staidéar ar an nGaeilge ar scoil, b’fhéidir roinnt mhaith blianta ó shin, a thuigeann go leor den teanga ach nach raibh mórán deiseanna acu ar í a úsáid le blianta beaga anuas. Múintear nithe bunúsacha ag tús an chúrsa ach ina dhiaidh sin bíonn nithe níos deacra i gceist ná mar a bhíonn sna ranganna ag Leibhéal 3.

Tá an cúrsa dírithe ar fhostaithe de chuid na hearnála poiblí a bhíonn ag plé leis an bpobal ar bhonn rialta agus ar gá dóibh bheith in ann seirbhís trí Ghaeilge a chur ar fáil uaireanta. Tá sé mar aidhm ag an gcúrsa an mhuinín agus na scileanna teanga a thabhairt do na rannpháirtithe a chuirfidh ar a gcumas cumarsáid ag leibhéal réasúnta ard a dhéanamh trí Ghaeilge leis an bpobal i gcomhthéacs na hoibre agus an teanga a úsáid go sóisialta chomh maith.

Tá an bhéim sa chúrsa ar labhairt na teanga agus ar scileanna éisteachta a fhorbairt, ach bíonn roinnt deiseanna ag na mic léinn an teanga a léamh agus a scríobh freisin. Tá níos mó béime ar léamh agus ar scríobh na teanga ná mar atá ag Leibhéal 3.

Tá an Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil (Leibhéal 5) feiliúnach do dhaoine atá breá ábalta comhrá a dhéanamh trí Ghaeilge agus a úsáideann í ó am go chéile – go sóisialta nó san obair, mar shampla. Déantar plé ar thopaicí níos dúshlánaí ná na cinn a bhíonn i gceist ag Leibhéal 4 agus déantar cíoradh níos doimhne orthu ná mar a dhéantar sna ranganna ag an leibhéal níos ísle sin.

Tá an cúrsa dírithe ar fhostaithe de chuid na hearnála poiblí a bhíonn ag plé leis an bpobal ar bhonn rialta agus a bhfuil baint ag a gcuid oibre leis an nGaeilge nó orthu siúd ar mhaith leo bheith ag obair trí mheán na Gaeilge. Tá sé mar aidhm ag an gcúrsa na scileanna teanga a thabhairt do na rannpháirtithe a chuirfidh ar a gcumas cumarsáid nádúrtha a dhéanamh gan stró trí Ghaeilge leis an bpobal i gcomhthéacs na hoibre agus an teanga a úsáid go sóisialta chomh maith. Thairis sin, tá sé mar aidhm ag an gcúrsa an mhuinín a thabhairt do na rannpháirtithe feidhmiú go neamhspleách sa Ghaeilge, seachas a bheith ag brath ar chabhair ó chomhghleacaithe a bhfuil cumas níos fearr acu sa teanga.

Tá idir labhairt, éisteacht, scríobh agus léamh i gceist sa chúrsa, agus tá níos mó béime ar an dá scil dheireanacha sin ná mar atá ag na leibhéil níos ísle.