Nuachtlitir #33: Eanáir 2016

Anois teacht an earraigh - sraith nua ag ClubLeabhar.com!


B’fhéidir go bhfuil sé róluath le bheith ag caint ar an earrach, ach is cinnte nach mbíonn sé riamh róluath (nó ródhéanach) chun leabhar maith a léamh. Is cuma cé acu atá tú i do shuí os comhair tine oíche gheimhridh agus stoirm Henry ag réabadh taobh amuigh, ar bhinse sa pháirc ar lá úr grianmhar earraigh nó ar thrá gheal ghainimh sa Spáinn ar laethanta saoire, tá lón léitheoireachta againn duit a dhéanfaidh beag beann ar an aimsir thú.


I sraith seo ClubLeabhar.com tá meascán breá arís againn d’úrscéalta agus de ghearrscéalta, de scéalta dáiríre agus de scéalta spraíúla, d’eachtraíocht agus de mhachnamh, de chlasaicigh agus de shaothair nuascríofa.


Is tionscadal de chuid Ghaelchultúir é ClubLeabhar.com, atá á mhaoiniú ag Clár na Leabhar Gaeilge (Foras na Gaeilge). Bunaíodh ClubLeabhar.com ag deireadh 2009 agus é mar aidhm aige daoine in Éirinn agus i dtíortha eile ar fud an domhain a spreagadh chun leabhair Ghaeilge a léamh. Is féidir le daoine aonair ballraíocht a bhaint amach sa chlub leabhar seo ar líne ach tá sé mar aidhm ag an gclub chomh maith na baill a spreagadh le teacht le chéile uair sa mhí in ionaid éagsúla ar fud na hÉireann agus thar lear chun an saothar a bheidh mar leabhar na míosa a phlé.


Gach mí, bíonn fáil ag na baill ar aistriúchán Béarla de na focail agus frásaí is deacra i saothar na míosa sin agus bíonn deis acu a gcuid tuairimí a nochtadh mar gheall ar an leabhar i bhfóram an tsuímh. Anuas air sin, cuirtear podchraoladh léirmheastóireachta ar fáil gach mí ina mbíonn plé bríomhar spreagúil ar leabhar na míosa.


Mura bhfuil tusa cláraithe mar bhall de ClubLeabhar.com go fóill, is féidir é sin a dhéanamh anois díreach ach cliceáil ar an nasc seo! Tá an bhallraíocht saor in aisce agus ní thógfaidh sé ach nóiméad nó dhó ort clárú. Ansin, beidh fáil agat ar na gluaiseanna, na hagallaimh agus sleachta as na leabhair ar fad atá roghnaithe againn go dtí seo.


Leabhair na sraithe Eanáir–Meitheamh 2016


Eanáir:


Caillte i gConamara: Scéalta Aniar/Lost in Connemara: Stories from the Irish arna roghnú ag Brian Ó Conchubhair


Is le gearrscéalta a chuirfear tús le sraith an earraigh seo, le cnuasach a chuir Brian Ó Conchubhair le chéile in 2014. Saothar le cúigear údar éagsúil atá sa chnuasach, agus tá aistriúchán Béarla ar fáil ar gach ceann de na scéalta, cuid acu aistrithe ag an údar féin agus cuid ag daoine eile, mar aon le réamhrá le Ó Conchubhair sa dá theanga.


Mar a thugann teideal an leabhair le fios, is é Conamara a shnaidhmeann scéalta an chnuasaigh seo le chéile. Is de dhlúth agus d’inneach Chonamara an cúigear gearrscéalaithe – Pádraic Ó Conaire, Máirtín Ó Cadhain, Pádraic Breathnach, Joe Steve Ó Neachtain agus Mícheál Ó Conghaile – agus is amhlaidh do phríomhcharachtair a scéalta. Ní íomhá idéalaithe de Chonamara a fhaightear sna scéalta seo, mar sin, ach íomhá ina bhfeictear an cruatan, an t-anró agus an briseadh croí a chonaic na húdair seo ina gceantar dúchais féin.


Feabhra:


Aisling nó Iníon A le hÉilís Ní Dhuibhne


Úrscéal nuafhoilsithe nua-aimseartha le hÉilís Ní Dhuibhne a bheidh mar leabhar na míosa i mí Feabhra, saothar a théann i ngleic le roinnt ceisteanna conspóideacha atá go mór i mbéal an phobail i láthair na huaire.


Is déagóir Baile Átha Cliathach í Aisling an teidil, príomhcharachtar an scéil, a tógadh i dteaghlach atá an-choimeádach agus an-traidisiúnta. Ceistíonn sí prionsabail a máthar, prionsabail dhiongbháilte na heite deise. Agus an choimhlint eatarthu ag géarú, tarlaíonn tubaiste a athraíonn saol Aisling agus saol a máthar go hiomlán, agus a spreagann ceisteanna faoi na creidimh dhochta a bhí acu go dtí sin.


Márta:


Seacht mBua an Éirí Amach le Pádraic Ó Conaire


Beidh go leor ócáidí comórtha ar siúl i mí an Mhárta, agus céad bliain imithe thart ó tharla Éirí Amach na Cásca. Tá clasaiceach de chuid na Gaeilge, le duine de na scríbhneoirí ba chumasaí a bhí againn riamh, roghnaithe againn mar chomóradh ar an imeacht seo.


Nuair a foilsíodh Seacht mBua an Éirí Amach den chéad uair i 1918 ba cheiliúradh Phádraic Uí Chonaire é ar imeachtaí Sheachtain na Cásca 1916. Seacht ngearrscéal atá sa chnuasach, seacht scéal faoi charachtair ar chuir an tÉirí Amach casadh buan ina saol ar bhealaí éagsúla. Tá cuid de na scéalta is fearr a scríobh Pádraic Ó Conaire sa leabhar seo.



Aibreán:


Scáil an Phríosúin le hAnna Heussaff


Cuirigí oraibh bhur gcaipíní fiagaí agus beirigí greim ar bhur bpíopaí – tá mistéir againn daoibh mí Aibreáin na bliana seo! Is é Scáil an Phríosúin an tríú húrscéal bleachtaireachta ó pheann Anna Heussaff, agus is ag dul ó neart go neart atá a cuid scéalta sa seánra sin – bhuaigh an t-úrscéal seo príomhdhuais an Oireachtais d’úrscéalta in 2015.


Cuireann dúnmharú mná óige i bPríosún Chill Mhaighneann an t-iaririseoir Aoife Nic Dhiarmada agus an Garda óg Réamonn Seoighe i mbun oibre arís, agus iad ag iarraidh teacht ar an gcoirpeach anaithnid. Tá casadh eile sa scéal, áfach, is é sin gur dúnmharaíodh an bhean óg i gcillín inar maraíodh bean óg eile – siar sa 19ú haois. Cén bhaint atá ag an dá dhúnmharú lena chéile, nó an comhtharlú é? Lean an bheirt bhleachtairí agus iad ag iarraidh na leideanna éagsúla a chur le chéile chun an cás a réiteach.


Bealtaine:


Dílis le Réaltán Ní Leannáin


Tá cnuasach eile gearrscéalta againn daoibh mí na Bealtaine, ach áit a mbaineann Seacht mBua an Éirí Amach le tréimhse ar leith ag tús an fichiú haois, is scéalta nua-aimseartha atá in Dílis le Réaltán Ní Leannáin.


Bean dhílis tréigthe, bean eile ag dul i ngleic leis an éigniú agus fuadach a hóige, pacáistí rúnda agus fear ag saothrú an bháis. Tiomsaithe faoi chlúdach an leabhair seo tá scéal casta an ghrá, briseadh croí agus díoltas, bás agus buairt an tsaoil, soineantacht na hóige agus briseadh na soineantachta céanna.


Is iomaí cor a chuireann an saol de agus is iomaí cor atá i ndán don léitheoir sa chnuasach ilghnéitheach seo.


Meitheamh:


Réics Carló ar Oileán Mhanann le Cathal Ó Sándair


Tá sé fiche bliain anois ó cailleadh Cathal Ó Sándair, an t-údar Gaeilge ba bhisiúla agus ba mhó ráchairt san fhichiú haois. Foilsíodh 118 leabhar leis idir 1943 agus 1967, agus péire eile sna 1980idí. Bhain sé triail as réimse leathan seánraí - scéalta bleachtaireachta, scéalta spáis, scéalta staire, scéalta scoile agus araile - agus deirtear gur díoladh leathmhilliún cóip dá shaothair thar na blianta.


Is é Réics Carló ar Oileán Mhanann (1984) an leabhar deireanach de chuid Uí Shándair a foilsíodh, agus baineann sé leis an gcarachtar is cáiliúla dá chuid, an bleachtaire Baile Átha Cliathach, Réics Carló. San eagrán seo i sraith Réics, tá an bleachtaire féin, a chúntóir Brian agus a iníon Fionnuala ar laethanta saoire ar Oileán Mhanann nuair a tharlaíonn dúnmharú. An mbeidh siad in ann teacht ar an dúnmharfóir, agus an bhfuil baint ag sean-namhaid Réics, Randa Dal, leis an gcoir?


Bainigí taitneamh as an mistéir spraíúil seo, ar chríoch í le heachtraí iomadúla Réics Carló.