Nuachtlitir #47: Eanáir 2020

An Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil: Tuairimí Walter Jayawardene faoin gcúrsa


Tá cáilíocht bainte amach ag Walter Jayawardene ag trí leibhéal éagsúla den Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil (TGG) ó bhí 2018 ann. Rinne sé Leibhéal 4 ar dtús agus ansin thug sé faoi Leibhéil 5 agus 6 anuraidh. Labhair Nuachtlitir Ghaelchultúir le Walter chun a chuid tuairimí a fháil maidir leis an gcúrsa.


Inis dúinn faoin taithí a bhí agat ó thaobh fhoghlaim na Gaeilge de sular thug tú faoin gcúrsa seo.
Déanta na fírinne, ba bheag taithí a bhí agam nuair a thug mé faoi Leibhéal 4 den Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil. D’fhoghlaim mé an Ghaeilge ar scoil, gan amhras, ach ba é an Béarla príomhtheanga na scoile agus príomhtheanga mo theaghlaigh nuair a bhí mé ag fás aníos. Ní raibh staidéar ar bith déanta agam ar an nGaeilge le timpeall fiche bliain go dtí gur thug mé faoi Leibhéal 4 den chúrsa cúpla bliain ó shin.


Cén fáth ar chinn tú ar an TGG a dhéanamh?
Chinn mé ar an gcúrsa a dhéanamh ar dhá chúis. Eagraíocht de chuid na státseirbhíse is ea Coimisiún na hÉireann um Chearta an Duine agus Comhionannas, áit a bhfuil mé ag obair. Chuir an Coimisiún Leibhéal 4 den Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil ar fáil sa bhliain 2018 agus chinn mé ar an deis a thapú. Deis iontach is ea é i ndáiríre – tig leat cúrsa den scoth a dhéanamh saor in aisce i d’áit oibre féin, le linn uaireanta oibre! Tá an-suim agam i dteangacha agus, mar sin, ní raibh sé deacair mo shuim a spreagadh sa chúrsa seo.


Ag an am céanna, bhí mé ag iarraidh an Ghaeilge a úsáid i mo shaol pearsanta. Cuireadh dlús le mo chuid pleananna nuair a tháinig m’iníon ar an saol mar bhí sé i gceist agam í a thógáil le Gaeilge. Tá trí leibhéal den chúrsa bainte amach agam anois agus is údar áthais dom a rá gurb í an Ghaeilge an teanga a labhraím le m’iníon sa bhaile. Is as Meiriceá í mo bhean chéile ach tá sí tar éis cúpla focal agus frása Gaeilge a thabhairt léi cheana féin. Tá feabhas as cuimse tagtha ar mo chuid Gaeilge féin de bhrí go bhfuil mé tar éis an cúrsa a dhéanamh.


Cad a shíl tú den chúrsa, ar an iomlán?
Caithfidh mé a rá go raibh mé beagáinín in amhras faoin gcúrsa nuair a chuir mé isteach air. Bhí mé as cleachtadh amach is amach. Is é ceann de na rudaí is fearr faoin gcúrsa, áfach, ná an measúnú a dhéanann Gaelchultúr leis na mic léinn roimh ré. Sular leagamar cos sa seomra ranga, rinneamar scrúdú ar líne mar aon le hagallamh ar an nguthán. Mar thoradh air sin, nuair a d’fhreastalaíomar ar an gcéad rang bhí a fhios againn go rabhamar go léir ar an leibhéal céanna, a bheag nó a mhór, ó thaobh chaighdeán na Gaeilge de agus, dá bhrí sin, d’éirigh go han-mhaith leis na tascanna idirghníomhacha a bhí mar dhlúthchuid den chúrsa.


Bhain mé an-taitneamh as gach gné den chúrsa. Cé go raibh gníomhaíochtaí scríofa agus gramadaí ann, is ar an teanga labhartha a bhí an bhéim i gcónaí, rud atá fíorthábhachtach, dar liom. Chomh maith leis sin, bhí leagan amach an chúrsa thar barr. Cé nach mbíonn mórán am saor ag daoine atá ag obair go lánaimseartha chun staidéar a dhéanamh, bhí fáil againn ar acmhainní foghlama den chéad scoth chun cabhrú linn. Bhaineamar úsáid as lámhleabhar cuimsitheach sa seomra ranga agus taobh amuigh den seomra ranga, bhaineamar leas as raidhse acmhainní iontacha ar líne, ar ranganna.com.


An dóigh leat go ndearna tú mórán dul chun cinn ó leibhéal go leibhéal?
Bhraith mé go ndearna mé an-dul chun cinn ó leibhéal go leibhéal. Thug mé faoi Leibhéal 4 sa bhliain 2018 agus bhain mé Leibhéil 5 agus 6 amach anuraidh. Ba é Leibhéal 4 an ceann ba dhúshlánaí dom toisc go raibh mé as cleachtadh ag an am. Níorbh fhada, áfach, go dtí go raibh mé féin agus na mic léinn eile ar ár suaimhneas agus muid ag comhrá le chéile as Gaeilge.


Cé go raibh caighdeán ní b’airde ag baint le Leibhéil 5 agus 6 (agus i bhfad níos mó obair bhaile le déanamh!), bhí níos mó muiníne agam as mo chumas Gaeilge nuair a thug mé fúthu. Faoin am sin, bhraith mé go raibh mé ag smaoineamh i nGaeilge níos minice agus go raibh sé ag éirí i bhfad níos éasca dom mé féin a chur in iúl do dhaoine eile.


Cén chaoi a raibh tú ábalta na scileanna a fuair tú ón gcúrsa a chur i bhfeidhm i d’áit oibre?
Bím ag caint as Gaeilge chuile lá le mo chomhghleacaithe anseo sa Choimisiún agus nuair a bhíonn ríomhphoist nó teachtaireachtaí scríofa eile le seoladh eadrainn is i nGaeilge a scríobhaimid iad. Tugaimid misneach dá chéile i gcónaí agus tá dearcadh an-dearfach i leith na teanga anseo dá bharr. Rinne mé cúpla agallamh le gairid le Raidió na Gaeltachta agus bhain mé an-taitneamh as sin.


Is eagraíocht cuibheasach beag muid agus, mar sin, ní minic a dhéanann daoine teagmháil linn as Gaeilge. É sin ráite, áfach, braithimid go bhfuilimid réidh anois le cumarsáid a dhéanamh le daoine trí mheán na Gaeilge. Tá súil agam go mbainfidh níos mó daoine leas as an rogha Gaeilge san am atá le teacht, de réir mar a fhaigheann siad amach go bhfuilimid breá sásta an teanga a úsáid leo.


An molfá do dhaoine eile tabhairt faoin TGG? Cén chomhairle a chuirfeá ar dhaoine eile atá in amhras faoin gcúrsa?
Mholfainn, gan amhras. Déan é! Sin é an moladh atá agam.


Tá an-éileamh ar dhaoine a bhfuil Gaeilge acu sa státseirbhís agus is deis iontach é an Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil le do chuid scileanna sa teanga a fhorbairt. Mar a luaigh mé cheana féin, bhí cineál amhrais orm nuair a chuir mé isteach ar Leibhéal 4, ach níor mhair sé sin i bhfad. Ní raibh ach cúpla rang déanta agam go dtí gur bhraith mé ar mo shuaimhneas ag labhairt i nGaeilge!


Tig leat an-leas a bhaint as an gcúrsa seo i do shaol gairmiúil agus i do shaol pearsanta araon.


An bhfuil sé i gceist agat tuilleadh cúrsaí a dhéanamh amach anseo?
Ba bhreá liom tuilleadh cúrsaí Gaeilge a dhéanamh. Tá gach leibhéal den Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil déanta agam ach d’inis cara de mo chuid dom faoi chúrsa eile de chuid Ghaelchultúir, an Dianchúrsa Ullmhúcháin i gCruinneas na Gaeilge, agus táim ag smaoineamh air sin faoi láthair. Tá an-suim agam i dteangacha, agus i gcúrsaí gramadaí go háirithe, agus ba bhreá liom rialacha gramadaí na Gaeilge a fhiosrú ar bhealach níos grinne.


An bhfuil rún Athbhliana ar bith agat a bhaineann leis an nGaeilge?!
Tá sé i gceist agam leanúint ar aghaidh ag úsáid mo chuid Gaeilge i mo shaol laethúil, san áit oibre agus sa bhaile. Mar a luaigh mé cheana féin, ba mhaith liom cúrsa eile Gaeilge a dhéanamh chomh maith. Is as Eochaill mé ó dhúchas, baile atá an-ghar do Ghaeltacht na nDéise, agus tá sé i gceist agam níos mó cuairteanna a thabhairt ar an nGaeltacht sin i mbliana.