Nuachtlitir #47: Eanáir 2020

'Bhain mé idir thaitneamh agus tairbhe as an Dianchúrsa', a deir Bainisteoir Raidió na Life


Rinne Muiris Ó Fiannachta, Bainisteoir Stáisiúin le Raidió na Life, an Dianchúrsa Ullmhúcháin i gCruinneas na Gaeilge le Gaelchultúr an fómhar seo caite. Labhraíomar leis le gairid le fáil amach conas a bhraith sé a bheith ar ais sa seomra ranga.


Inis dúinn faoi do thaithí ó thaobh fhoghlaim agus úsáid na Gaeilge go dtí seo.
Táim ag labhairt na Gaeilge ó thosaigh mé ag labhairt! Mar sin, is dócha gur nuair a rugadh mé a thosaigh mé á foghlaim! Tógadh le Gaeilge sinn sa bhaile agus d'fhreastail mé féin agus mo dheartháir ar bhunscoil lán-Ghaeilge. I ndiaidh dom mo chuid meánscolaíochta a dhéanamh trí Bhéarla, d'fhill mé ar an nGaeilge ar an ollscoil nuair a rinne mé céim sa Nua-Ghaeilge agus sa Spáinnis in Ollscoil Mhá Nuad, áit ar bhain mé amach céim chéadonóracha. Táim ag obair trí mheán na Gaeilge ó d'fhág mé an ollscoil agus tá mo shaol gairmiúil go dtí seo caite agam ag obair sna meáin chumarsáide Ghaeilge go príomha.


Cén fáth ar chinn tú ar an Dianchúrsa Ullmhúcháin i gCruinneas na Gaeilge a dhéanamh?
Ó bhí mé óg, chuir mé suim riamh sa Ghaeilge agus sa Bhéarla, agus i dteangacha eile ní ba dhéanaí. Tuigim an fheidhm atá ag na meáin chumarsáide i dtaca le dlisteanacht a bhronnadh ar nósmhaireachtaí teanga, go háirithe i gcás mionteangacha ar nós na Gaeilge. Tá ról tábhachtach le himirt ag na meáin i gcaomhnú na teanga agus, mar Bhainisteoir Stáisiúin Raidió na Life, braithim go bhfuil freagrachtaí ar leith orm i dtaca leis seo.


Is minic a chuirtear i leith an stáisiúin go bhfuil an Ghaeilge a chloistear ar chláir áirithe míchruinn ach dár ndóigh níl ionainn mar stáisiún pobail ach scáthán ar an bpobal féin agus ar an nGaeilge atá á labhairt ag daoine. Ní thig linn na laigí teanga atá cnuasaithe ag an tsochaí Éireannach thar thréimhse ama an-fhada a leigheas le linn cúpla uair an chloig! Ach is féidir liomsa, mar Bhainisteoir Stáisiúin, nósmhaireachtaí agus dea-chleachtas a chothú sa stáisiún. Mar shampla, tugaim pacáiste ionduchtaithe do gach láithreoir nua ina bhfuil cnuasach abairtí úsáideacha do scripteanna raidió, botúin chomónta le seachaint agus rudaí praiticiúla eile. Tugaim aiseolas do láithreoirí freisin ó am go chéile maidir leis seo nó leis siúd a dúradar ar an aer nó a scríobhadar i script nó ar líne. Gan amhras, ní mór dom a bheith fíorchruinn má tá mé ag glacadh orm féin daoine eile a cheartú!


Sa bhreis air sin, is mé a dhéanann profáil ar a dtéann ar ár suíomh gréasáin agus ar scripteanna d'fhógraí atá le craoladh ar an aer. Bíonn raidhse cáipéisí oifigiúla le scríobh agam freisin agus déanaim gach iarracht a chinntiú go bhfuil Gaeilge chruinn iontu. Cé go raibh caighdeán scríbhneoireachta réasúnta ard agam sular thug mé faoin gcúrsa, is féidir é seo a fheabhsú i gcónaí. Bím ag obair mar shaoraistritheoir freisin agus sin cúis eile gur theastaigh uaim snas a chur ar chruinneas mo chuid Gaeilge, agus ar an ngramadach go háirithe.


Cad a shíl tú den chúrsa, ar an iomlán?
Bhain mé idir thaitneamh agus tairbhe as an gcúrsa. Bhí meascán deas ann idir ranganna aghaidh ar aghaidh agus acmhainní foghlama idirghníomhacha ar ranganna.com. Pléadh réimse leathan gnéithe den ghramadach, den scríbhneoireacht agus den aistriúchán sa seomra ranga agus ba mhór an cuidiú é ranganna.com le súil siar a chaitheamh ar na topaicí sin.


Tugadh obair bhaile dúinn ag deireadh gach ranga; aistriúchán ó Bhéarla go Gaeilge a bhí i gceist den chuid is mó. Bhí an t-aiseolas a fuaireamar maidir leis an obair bhaile thar a bheith úsáideach mar pléadh go mion í agus díríodh ar ghnéithe casta áirithe den ghramadach agus ar ghnásanna scríbhneoireachta go háirithe.


Céard iad na gnéithe den chúrsa is mó a thaitin leat?
Fuair mé soiléiriú ar na rialacha gramadaí nár thuig mé i gceart. Lena chois sin, fuair mé soiléiriú ar na gnásanna a bhaineann leis an bponcaíocht. Tá an phoncaíocht ina cuid lárnach i ngach cineál téacs agus ba mhór an cuidiú é mionphlé a dhéanamh uirthi.


Clúdaíodh cuid de na gnéithe is tábhachtaí agus is dúshlánaí den ghramadach ar an gcúrsa: an clásal coibhneasta, conas an rogha cheart a dhéanamh idir an tuiseal ainmneach agus an tuiseal ginideach, an chaoi a n-athraítear an t-ainmfhocal tar éis uimhreach nó ainmfhocal eile, agus a lán topaicí eile nach iad. Bhí neart deiseanna againn na rialacha gramadaí seo a chur i bhfeidhm i gcleachtaí léitheoireachta, scríbhneoireachta agus aistriúcháin.


An mbíonn deiseanna agat na scileanna a fuair tú ón gcúrsa a chur i bhfeidhm i do shaol pearsanta nó i do shaol gairmiúil?
Bíonn. Oibrím trí Ghaeilge den chuid is mó. Is cuid rílárnach de mo shaol oibre é a bheith ag scríobh agus ag labhairt i nGaeilge gach lá. Mar aon leis na nithe a luaigh mé cheana féin, scríobhaim lear mór ríomhphost i nGaeilge gach lá agus bíonn deis agam na scileanna a fuair mé ón gcúrsa a chur i bhfeidhm agus iad á scríobh agam. I mo shaol pearsanta, táim ag tógáil m'iníne trí Ghaeilge; mar sin, déanaim iarracht Gaeilge chruinn a úsáid agus mé ag labhairt léise chomh maith (gan dul thar fóir dár ndóigh!) agus cabhraíonn an t-eolas breise atá faighte agam ón gcúrsa liom san iarracht sin.


An molfá do dhaoine eile tabhairt faoin Dianchúrsa i gCruinneas na Gaeilge? Cén chomhairle a chuirfeá ar dhaoine eile atá in amhras faoin gcúrsa?
Mholfainn d'aon duine a léann an cur síos ar an dianchúrsa agus a cheapann, “b'fhéidir gur chóir domsa an cúrsa sin a dhéanamh,” é a dhéanamh! Freastalaítear sa chúrsa ar dhaoine éagsúla a bhfuil caighdeán Gaeilge réasúnta maith acu ach ar mhaith leo feabhas a chur uirthi. Is cúrsa an-chuimsitheach é, ach tá sé breá indéanta ag an am céanna, fiú dóibh siúd a bhfuil poist ghnóthacha acu! Níl aon cheist ach go bhfoghlaimeoidh tú a lán rudaí agus go mbeidh tú níos eolaí agus níos muiníní ionat féin i ndiaidh an chúrsa.


An bhfuil rún Athbhliana ar bith agat a bhaineann leis an nGaeilge?!
Ní nós liom rúin Athbhliana a dhéanamh, ach beidh mé ag déanamh gach iarracht i mbliana an méid a d'fhoghlaim mé ar an dianchúrsa a chur i bhfeidhm, i mo chuid Gaeilge scríofa go háirithe. Cé go mbíonn sé deacair an t-am a fháil, ba mhaith liom tuilleadh leabhair Ghaeilge a léamh i mbliana fosta. Tá sé tamall ó léigh mé ceann, seachas na cinn do leanaí a bhíonn á léamh agam go rómhinic le m'iníon atá dhá bhliain d'aois! Má éiríonn liom ceann do dhaoine fásta a léamh i mbliana beidh mé sásta!


Eolas faoin Dianchúrsa


Chun tuilleadh eolais a fháil faoin Dianchúrsa Ullmhúcháin i gCruinneas na Gaeilge nó chun áit a chur in áirithe, téigh go www.gaelchultur.com. Is féidir eolas a fháil freisin ach glaoch ar (01) 484 5220 nó ríomhphost a sheoladh chuig eolas@gaelchultur.com.