Nuachtlitir #50: Nollaig 2020

Nuachtlitir Ghaelchultúir: Eagrán 50


Tá sé deacair a chreidiúint gurb é seo an 50ú heagrán de Nuachtlitir Ghaelchultúir. Tá bóthar fada siúlta againn ó bhí 2010 ann! Ba mhaith linn an deis seo a thapú chun buíochas a ghabháil lenár léitheoirí go léir, agus tá súil againn go mbainfidh sibh taitneamh as na heagráin eile a fhoilseofar sna blianta atá romhainn.


Agus eagrán #50 den nuachtlitir á fhoilsiú againn, caithimid súil siar ar bhuaicphointí na ndeich mbliana atá imithe tharainn!


Na luathbhlianta

Foilsíodh an chéad eagrán de Nuachtlitir Ghaelchultúir deich mbliana ó shin, i mí an Mheithimh 2010, agus thar na blianta tá cuid mhór imeachtaí spéisiúla eagraithe againn agus tá fáilte curtha againn roimh chuid mhór aíonna speisialta. Go luath sa bhliain 2011, ba é Mícheál Ó Muircheartaigh an t-aoi speisialta a d'fhreastail ar sheoladh ranganna oíche Ghaelchultúir. D’inis Mícheál neart scéalta ó shaol an spóirt agus ón saol poiblí, agus bhí an áit ag cur thar maoil le daoine. Tá ranganna oíche Ghaelchultúir ag dul ó neart go neart ó shin!


Bhí áthas orainn nasc a chruthú le duine mór le rá eile ó shaol an spóirt thiar i mí an Mhárta 2012. Chuir Bernard Dunne tús le feachtas uaillmhianach a thóg ó cheann ceann na tíre é, feachtas a raibh sé mar aidhm aige 100,000 duine a spreagadh chun an Ghaeilge a labhairt an athuair. Le linn na sraithe teilifíse Bernard Dunne's Bród Club, a craoladh ar RTÉ, chuir Gaelchultúr cúrsa teanga idirghníomhach, Instant Irish!, ar fáil do lucht foghlama na Gaeilge ar shuíomh na sraithe. Bhí an cúrsa seo dírithe ar dhaoine a rinne staidéar ar an nGaeilge cheana (ar scoil, b’fhéidir) ach a bhí as cleachtadh, agus cuireadh an bhéim sna ceachtanna ar an teanga labhartha.


Tá cuid mhór oibre déanta againn le heagrais éagsúla san earnáil phoiblí le deich mbliana anuas chomh maith. Tá muid ag cur sainchúrsaí teanga ar fáil d'eagrais éagsúla san earnáil sin ó bhí 2005 ann, ach bhain an chuideachta éacht amach i mí Dheireadh Fómhair 2012 nuair a cuireadh an cúrsa creidiúnaithe an Teastas sa Ghaeilge Ghairmiúil ar fáil den chéad uair ag dhá leibhéal. Chuir go leor eagraíochtaí agus daoine aonair suim sa TGG, agus de bharr an éilimh sin agus an rath a bhí ar an gclár go dtí sin, beartaíodh cúrsa ag Leibhéal 5 a chur ar fáil den chéad uair do théarma an fhómhair, 2013. Tá réimse leathan daoine – uiséirí Thithe an Oireachtais, Teachtaí Dála agus státseirbhísigh ina measc – tar éis cúrsaí Gaeilge a dhéanamh linn ar mhaithe le barr feabhais a chur ar a gcuid Gaeilge agus le cabhrú leo seirbhís níos fearr a chur ar fáil don phobal. Is cúis bhróid é dúinn go bhfuil an TGG anois á thairiscint againn ó leibhéal 3 go leibhéal 6 agus tá fás suntasach tagtha ar líon na bhfoghlaimeoirí atá ag tabhairt faoi le blianta beaga anuas.


Tá obair cheannródaíoch déanta againn ó thaobh soláthair acmhainní ar líne de chomh maith. Ó bhí 2010 ann tá muid ag cur feabhas leanúnach ar ár suíomh ríomhfhoghlama, ranganna.com. Ba chur chuige nua agus réabhlóideach í an ríomhfhoghlaim ag an am, agus táimid an-bhródúil as an bhforbairt iontach atá déanta againn ó thaobh na ríomhfhoghlama de le deich mbliana anuas.


Chuir muid an chéad fhíseán sa tsraith Frása an Lae ar fáil ar YouTube i mí an Mhárta 2012, agus ba é an aidhm a bhí leis ná frása nua a chur ar fáil gach lá den bhliain le deis a thabhairt d'fhoglaimeoirí go leor abairtí úsáideacha a bhaineann le comhthéacsanna éagsúla a fhoghlaim. Thug Frása an Lae deis d'fhoghlaimeoirí cur lena gcuid Gaeilge go héasca, go tapa agus ar bhealach taitneamhach gach uile lá.


Ag tús mhí Eanáir 2013, sheol Gaelchultúr aip nua le cuidiú le daoine liricí “Amhrán na bhFiann” a fhoghlaim. Roinnt blianta roimhe sin, luaigh eagraíocht spóirt linn go raibh deacrachtaí ag cuid dá n-imreoirí le focail an amhráin náisiúnta agus is as sin a tháinig an smaoineamh don aip seo. Bhí an t-ádh linn go raibh an t-amhránaí Alan Burke agus an ceoltóir John McSherry sásta cuidiú linn agus an aip á cur le chéile againn.


In 2014 cruthaíodh Fís agus Foghlaim, sraith físeán a bhfuil sé mar aidhm léi pointí gramadaí a chur i láthair ar bhealach soiléir agus spraíúil. Dírítear sna físeáin seo ar chuid de na rialacha gramadaí is lárnaí agus is tábhachtaí sa teanga, agus déantar na rialacha sin a mhíniú ar bhealach an-soiléir. Tá na físeáin seo úsáideach do mhúinteoirí agus do dhaltaí ag gach leibhéal den chóras oideachais, mar aon leis an bpobal i gcoitinne. Mínítear riail ghramadaí i dteanga nádúrtha shothuigthe ag tús gach físeáin agus úsáidtear beochana chun an riail sin a léiriú. Tá cleachtadh gearr idirghníomhach le fáil ag deireadh gach físeáin le cabhrú leis an úsáideoir a thuiscint ar na rialacha a mheas.


Coláiste na hÉireann/Gaelchultúr

Ar an 3 Meán Fómhair 2013, sheol an Coimisinéir Teanga, Seán Ó Cuirreáin, institiúid nua tríú leibhéal na cuideachta, Coláiste na hÉireann, ag ócáid i gceannáras Ghaelchultúr ar Shráid an Chláraigh i mBaile Átha Cliath. Bhí lúcháir orainn an stádas mar choláiste a bhaint amach agus ba chúis bhróid dúinn é a bheith mar an chéad institiúid tríú leibhéal lán-Ghaeilge. Tá an Dioplóma Iarchéime san Aistriúchán á thairiscint ag Coláiste na hÉireann/Gaelchultúr ó bhí 2013 ann agus is é an clár seo, atá ar leibhéal 9 den Chreat Náisiúnta Cáilíochtaí (NFQ), an cúrsa Gaeilge dá leithéid is mó a bhfuil tóir air in Éirinn.


Le blianta beaga anuas

In 2019, chuir Gaelchultúr tús le sraith agallamh ar Facebook Live dar teideal Deiseanna Duitse. An sprioc a bhí leis na cláir seo ná an pobal a chur ar an eolas faoi na deiseanna fostaíochta atá ar fáil sa Ghaeilge agus daoine a spreagadh le feabhas a chur ar a gcuid scileanna teanga chun go bhféadfaidís na deiseanna sin a thapú. I ngach clár cuireadh duine faoi agallamh a bhí ag obair i bpost ina raibh an bhéim ar ardscileanna teanga. Tá go leor deiseanna ag teacht chun cinn na laethanta seo ach bíonn sé deacair fanacht ar an eolas maidir leis na deiseanna is déanaí i saol na Gaeilge. Rinneadh iarracht sa tsraith Deiseanna Duitse dul i ngleic leis an deacracht áirithe sin.


Agus ar deireadh, pléimis an bhliain 2020! Tá Covid-19 tar éis cur isteach ar gach gné den saol i mbliana, cúrsaí oideachais san áireamh, ach de bhrí go bhfuil seantaithí ag Coláiste na hÉireann/Gaelchultúr ar an teagasc ar líne, bhí an institiúid ábalta go leor dár gcuid cúrsaí a thairiscint fós - in ainneoin na srianta a bhí i bhfeidhm sa tír. De bhrí go raibh an teagasc ar líne mar chuid den chúrsa ón tús, d'éirigh le mic léinn an Dioplóma Iarchéime san Aistriúchán seimeastar 2 a chríochnú an samhradh seo caite, agus tá cúrsa 2020-2021 go hiomlán ar líne faoi láthair. Ar deireadh, cé go raibh orainn é a chur ar athló san earrach, tá an-áthas orainn go mbeidh searmanas bronnta (ar líne) á reáchtáil againn ar an 5 Nollaig do na mic léinn a thug faoin DISA in 2018-2019!



Mar a fheiceann sibh, táimid tar éis a bheih an-ghnóthach le deich mbliana anuas agus bhí Nuachtlitir Ghaelchultúir ann chun sibh a choinneáil ar an eolas faoi na himeachtaí agus na cúrsaí den scoth a bhí á n-eagrú againn thar na blianta. Tá lúcháir orainn go bhfuil eagrán #50 á cheiliúradh - go maire sé an céad!